Teoria wielorakich inteligencji Howarda Gardnera - Benc.pl

Teoria wielorakich inteligencji Howarda Gardnera

Kategoria: Małe dzieci, Rozwój Dodano: 3.12.2010 (12:31)

Autor: zobacz wszystkie artykuły autora

Teoria wielorakich inteligencji Howarda Gardnera

Howard Gardner, amerykański psycholog, który specjalizuje się w psychologii kognitywnej i psychologii uczenia się, w swoich pracach badawczych podkreśla, że inteligencja nie jest czymś jednopłaszczyznowym. Zwraca uwagę na osiem rodzajów inteligencji, które dane są człowiekowi od urodzenia. To jednak, w jakim stopniu i które z nich się rozwiną, zależy w dużej mierze od rodziny, otoczenia, szkoły, a także kultury, w której dana osoba się wychowuje. Wylicza więc inteligencje: lingwistyczną, logiczną, muzyczną, przestrzenną, kinestetyczną, interpersonalną, intrapersonalną, oraz naturalistyczną. Dodaje także, że „nie ma dwóch ludzi, którzy mają dokładnie taką samą kombinację inteligencji". W artykule rozwijamy pojęcia stosowane przez Gardnera oraz podajemy sposoby, dzięki którym rodzice mogą rozwijać u swoich pociech dany typ inteligencji.

Inteligencja lingwistyczna

W szkole kładzie się nacisk w szczególności na dwa typy inteligencji: lingwistyczną i logiczną. To one są rozwijane przede wszystkim. Nie oznacza to wcale, że w takim razie możemy zaniedbać rozwijanie językowych umiejętności. Dziecko, u którego ta sfera jest dobrze wykształcona, charakteryzuje się wyczuleniem na słowo. Chętnie i dużo mówi, z radością czyta, uwielbia słuchać bajek i samodzielnie wymyśla własne, chętnie deklamuje. Inteligencja lingwistyczna to wrażliwość na język, ale także umiejętność jego wykorzystywania dla osiągnięcia celów - w negocjacjach czy dyskusjach.

Jak możesz ją rozwijać?

  • podsuwaj dziecku rebusy, łamigłówki, krzyżówki, quizy, scrabble

  • czytajcie wspólnie, zachęcaj do samodzielnego czytania

  • wyrób w dziecku nawyk zaglądania do słownika

  • opowiadajcie wspólnie bajki

  • twórzcie razem wiersze, rymowane zagadki

  • dyskutujcie o wszystkim, co wspólnie robicie, oglądacie, czytacie

  • zadawaj dziecku pytania

  • zachęcaj do prowadzenia pamiętnika

  • zachęcaj do uczenia się wierszyków na pamięć

  • śpiewajcie

Inteligencja logiczna

Inteligencja logiczna, zwana też matematyczną, to umiłowanie porządku, reguł, schematów. Osoby, u których obserwujemy dobrze rozwinięty ten typ inteligencji, przestrzegają instrukcji, świetnie rozumieją tok przyczynowo-skutkowy, są doskonałymi dyskutantami (zbierają argumenty, stawiają hipotezy). Żyją też według planu i wszelkie odstępstwa od norm są dla nich denerwujące.

Jak możesz ją rozwijać?

  • podsuwaj dziecku łamigłówki i gry „ze wzorem"

  • twórzcie rzeczy wg instrukcji

  • grajcie w szachy, warcaby, kółko i krzyżyk, statki, gry planszowe

  • planujcie (wakacje, najbliższy rok)

  • proś dziecko, by argumentowało swoje decyzje, zachowania

  • proś o wskazywanie wad i zalet, słabych i mocnych stron (np. obejrzanego filmu)

  • twórzcie własne szyfry

Inteligencja muzyczna

To nie tylko wyczulenie na dźwięki - wystukiwanie rytmu, podśpiewywanie i ogólne zainteresowanie muzyką. Człowiek z dobrze rozwiniętą inteligencją muzyczną potrafi dostrzegać dźwięki fałszywe, a także odtworzyć pierwszy raz usłyszaną melodię.

Jak możesz ją rozwijać?

  • dbaj o akcent i intonację w swoich wypowiedziach

  • rymujcie

  • śpiewajcie piosenki

  • zwracaj uwagę na dźwięki, które was otaczają

  • zachęcaj dziecko do nagrywania dźwięków

  • poproś o dobieranie muzyki do wiersza, opowiadania

  • wspólnie koncertujcie (cymbałki, bębenek, trójkąt - jeśli nie potraficie grać na instrumentach)

  • dbaj o kontakt dziecka z muzyką (różnymi jej stylami)

Inteligencja przestrzenna

Inteligencja przestrzenna to umiejętność konstruowania, a także orientowania się w przestrzeni. Dzieci z rozwiniętą inteligencją przestrzenną budują fantastyczne konstrukcje z klocków, potrafią dość łatwo odtworzyć drogę, którą szły pierwszy raz.

Jak możesz ją rozwijać?

  • rysujcie, projektujcie, modelujcie, szyjcie

  • sklejajcie modele

  • układajcie układanki

  • bawcie się klockami

  • czytajcie mapy (podaruj maluchowi kompas, mapkę terenową), twórzcie własne mapy

  • bawcie się w podchody, szukajcie skarbów

  • poproś dziecko o pilotowanie w czasie wycieczki

Inteligencja kinestetyczna

Bywa mylona z ADHD, ponieważ dziecko z rozwiniętą inteligencja kinestetyczną jest wyjątkowo ruchliwe. Są sprawne fizycznie, dość łatwo przychodzi im wykonywanie ćwiczeń. Chętnie tańczą, skaczą, biegają.

Jak możesz ją rozwijać?

  • grajcie w pokazywanie na migi (przysłowia, tytuły filmów, książek)

  • uprawiajcie wspólnie sporty (biegi, jazda na rowerze, rolkach, pływanie, tenis)

  • tańczcie, twórzcie choreografie

  • zachęcaj dziecko, by grało, robiło przedstawienia

  • zachęcaj dziecko do brania udziału w zajęciach artystycznych (rzeźbienie, modelowanie)

Inteligencja interpersonalna

To osoby wrażliwe na drugiego. Najchętniej i najszybciej uczą się w kontakcie z drugim dzieckiem. Potrafią iść na kompromisy, negocjować oraz wyczuć intencje innych. Doskonale sprawdzają się jako przywódcy, przewodniczący. Potrafią zorganizować pracę większej grupie, zarządzać nią. Są przy tym asertywne.

Jak możesz ją rozwijać?

  • nazywajcie uczucia, które odmalowują się na twarzach postaci w książkach, gazetach

  • słuchaj z uwagę i zachęcaj do tego dziecko

  • czyń dziecko odpowiedzialnym za różne domowe sprawy, przekaż mu jakieś obowiązki

  • dyskutujcie o ważnych rodzinnych kwestiach, wypracowujcie kompromisy, zwracajcie przy tym uwagę na odczucia każdego z dyskutujących

  • dbajcie o rodzinne rytuały (np. wspólne spożywanie posiłków)

  • dbaj, by twoje dziecko miało rówieśników, zapraszaj ich do waszego domu

  • dzielcie się przeżyciami całego dnia (np. po kolacji)

Inteligencja intrapersonalna

Dziecko z rozwiniętą inteligencją intrapersonalną dobrze ocenia sytuację, zna swoje słabe i mocne strony. Jest odpowiedzialne, ale też nie waha się podjąć ryzyka, jeśli widzi w nim dla siebie szansę. Potrafi zadbać o własny rozwój.

Jak możesz ją rozwijać?

  • bądź przykładem - stawiaj sobie cele i je realizuj

  • wspólnie wyciągajcie konstruktywne wnioski z popełnionych przez dziecko błędów (nie karz dziecka za błędy!!!)

  • nie krytykuj

  • respektuj opinię dziecka

  • dyskutuj z dzieckiem o sprawach, które mają wymiar moralny/etyczny

Inteligencja naturalistyczna

Osoby z inteligencją przyrodniczą uwielbiają kopać w ziemi, przebywać na powietrzu, otaczać się naturą i zwierzętami. Wszystko rośnie im w rękach, ponieważ instynktownie wiedzą, jak dbać o środowisko. Są też wrażliwe na ekologię

Jak możesz ją rozwijać?

  • spacerujcie o każdej porze roku

  • zwracaj uwagę na pogodę, znaki wskazujące na jej zmianę

  • badajcie nocne niebo

  • żeglujcie

  • róbcie zielniki

  • sadźcie zioła, uprawiajcie grządkę lub chociaż kwiaty na balkonie

  • dokarmiajcie zwierzęta

  • podaruj dziecku zwierzątko, za które będzie odpowiedzialne

  • podaruj dziecku lupę, szkło

  • oglądajcie programy przyrodnicze

  • wyjeżdżajcie na wieś

  • odwiedzajcie zoo

 

Przy redakcji artykułu skorzystano z książki Howard Gardner Inteligencje wielorakie

Komentarze

Pozostało znaków 1024
Wszelkie porady i artykuły zawarte w portalu służą wyłącznie celom informacyjnym. Konsultuj się zawsze z lekarzem! Rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną bez zgody właściela serwisu zabronione.

Teoria wielorakich inteligencji Howarda Gardnera

Kategoria: Małe dzieci, Rozwój Dodano: 3.12.2010 (12:31)

Autor: zobacz wszystkie artykuły autora

Teoria wielorakich inteligencji Howarda Gardnera

Howard Gardner, amerykański psycholog, który specjalizuje się w psychologii kognitywnej i psychologii uczenia się, w swoich pracach badawczych podkreśla, że inteligencja nie jest czymś jednopłaszczyznowym. Zwraca uwagę na osiem rodzajów inteligencji, które dane są człowiekowi od urodzenia. To jednak, w jakim stopniu i które z nich się rozwiną, zależy w dużej mierze od rodziny, otoczenia, szkoły, a także kultury, w której dana osoba się wychowuje. Wylicza więc inteligencje: lingwistyczną, logiczną, muzyczną, przestrzenną, kinestetyczną, interpersonalną, intrapersonalną, oraz naturalistyczną. Dodaje także, że „nie ma dwóch ludzi, którzy mają dokładnie taką samą kombinację inteligencji". W artykule rozwijamy pojęcia stosowane przez Gardnera oraz podajemy sposoby, dzięki którym rodzice mogą rozwijać u swoich pociech dany typ inteligencji.

Inteligencja lingwistyczna

W szkole kładzie się nacisk w szczególności na dwa typy inteligencji: lingwistyczną i logiczną. To one są rozwijane przede wszystkim. Nie oznacza to wcale, że w takim razie możemy zaniedbać rozwijanie językowych umiejętności. Dziecko, u którego ta sfera jest dobrze wykształcona, charakteryzuje się wyczuleniem na słowo. Chętnie i dużo mówi, z radością czyta, uwielbia słuchać bajek i samodzielnie wymyśla własne, chętnie deklamuje. Inteligencja lingwistyczna to wrażliwość na język, ale także umiejętność jego wykorzystywania dla osiągnięcia celów - w negocjacjach czy dyskusjach.

Jak możesz ją rozwijać?

  • podsuwaj dziecku rebusy, łamigłówki, krzyżówki, quizy, scrabble

  • czytajcie wspólnie, zachęcaj do samodzielnego czytania

  • wyrób w dziecku nawyk zaglądania do słownika

  • opowiadajcie wspólnie bajki

  • twórzcie razem wiersze, rymowane zagadki

  • dyskutujcie o wszystkim, co wspólnie robicie, oglądacie, czytacie

  • zadawaj dziecku pytania

  • zachęcaj do prowadzenia pamiętnika

  • zachęcaj do uczenia się wierszyków na pamięć

  • śpiewajcie

Inteligencja logiczna

Inteligencja logiczna, zwana też matematyczną, to umiłowanie porządku, reguł, schematów. Osoby, u których obserwujemy dobrze rozwinięty ten typ inteligencji, przestrzegają instrukcji, świetnie rozumieją tok przyczynowo-skutkowy, są doskonałymi dyskutantami (zbierają argumenty, stawiają hipotezy). Żyją też według planu i wszelkie odstępstwa od norm są dla nich denerwujące.

Jak możesz ją rozwijać?

  • podsuwaj dziecku łamigłówki i gry „ze wzorem"

  • twórzcie rzeczy wg instrukcji

  • grajcie w szachy, warcaby, kółko i krzyżyk, statki, gry planszowe

  • planujcie (wakacje, najbliższy rok)

  • proś dziecko, by argumentowało swoje decyzje, zachowania

  • proś o wskazywanie wad i zalet, słabych i mocnych stron (np. obejrzanego filmu)

  • twórzcie własne szyfry

Inteligencja muzyczna

To nie tylko wyczulenie na dźwięki - wystukiwanie rytmu, podśpiewywanie i ogólne zainteresowanie muzyką. Człowiek z dobrze rozwiniętą inteligencją muzyczną potrafi dostrzegać dźwięki fałszywe, a także odtworzyć pierwszy raz usłyszaną melodię.

Jak możesz ją rozwijać?

  • dbaj o akcent i intonację w swoich wypowiedziach

  • rymujcie

  • śpiewajcie piosenki

  • zwracaj uwagę na dźwięki, które was otaczają

  • zachęcaj dziecko do nagrywania dźwięków

  • poproś o dobieranie muzyki do wiersza, opowiadania

  • wspólnie koncertujcie (cymbałki, bębenek, trójkąt - jeśli nie potraficie grać na instrumentach)

  • dbaj o kontakt dziecka z muzyką (różnymi jej stylami)

Inteligencja przestrzenna

Inteligencja przestrzenna to umiejętność konstruowania, a także orientowania się w przestrzeni. Dzieci z rozwiniętą inteligencją przestrzenną budują fantastyczne konstrukcje z klocków, potrafią dość łatwo odtworzyć drogę, którą szły pierwszy raz.

Jak możesz ją rozwijać?

  • rysujcie, projektujcie, modelujcie, szyjcie

  • sklejajcie modele

  • układajcie układanki

  • bawcie się klockami

  • czytajcie mapy (podaruj maluchowi kompas, mapkę terenową), twórzcie własne mapy

  • bawcie się w podchody, szukajcie skarbów

  • poproś dziecko o pilotowanie w czasie wycieczki

Inteligencja kinestetyczna

Bywa mylona z ADHD, ponieważ dziecko z rozwiniętą inteligencja kinestetyczną jest wyjątkowo ruchliwe. Są sprawne fizycznie, dość łatwo przychodzi im wykonywanie ćwiczeń. Chętnie tańczą, skaczą, biegają.

Jak możesz ją rozwijać?

  • grajcie w pokazywanie na migi (przysłowia, tytuły filmów, książek)

  • uprawiajcie wspólnie sporty (biegi, jazda na rowerze, rolkach, pływanie, tenis)

  • tańczcie, twórzcie choreografie

  • zachęcaj dziecko, by grało, robiło przedstawienia

  • zachęcaj dziecko do brania udziału w zajęciach artystycznych (rzeźbienie, modelowanie)

Inteligencja interpersonalna

To osoby wrażliwe na drugiego. Najchętniej i najszybciej uczą się w kontakcie z drugim dzieckiem. Potrafią iść na kompromisy, negocjować oraz wyczuć intencje innych. Doskonale sprawdzają się jako przywódcy, przewodniczący. Potrafią zorganizować pracę większej grupie, zarządzać nią. Są przy tym asertywne.

Jak możesz ją rozwijać?

  • nazywajcie uczucia, które odmalowują się na twarzach postaci w książkach, gazetach

  • słuchaj z uwagę i zachęcaj do tego dziecko

  • czyń dziecko odpowiedzialnym za różne domowe sprawy, przekaż mu jakieś obowiązki

  • dyskutujcie o ważnych rodzinnych kwestiach, wypracowujcie kompromisy, zwracajcie przy tym uwagę na odczucia każdego z dyskutujących

  • dbajcie o rodzinne rytuały (np. wspólne spożywanie posiłków)

  • dbaj, by twoje dziecko miało rówieśników, zapraszaj ich do waszego domu

  • dzielcie się przeżyciami całego dnia (np. po kolacji)

Inteligencja intrapersonalna

Dziecko z rozwiniętą inteligencją intrapersonalną dobrze ocenia sytuację, zna swoje słabe i mocne strony. Jest odpowiedzialne, ale też nie waha się podjąć ryzyka, jeśli widzi w nim dla siebie szansę. Potrafi zadbać o własny rozwój.

Jak możesz ją rozwijać?

  • bądź przykładem - stawiaj sobie cele i je realizuj

  • wspólnie wyciągajcie konstruktywne wnioski z popełnionych przez dziecko błędów (nie karz dziecka za błędy!!!)

  • nie krytykuj

  • respektuj opinię dziecka

  • dyskutuj z dzieckiem o sprawach, które mają wymiar moralny/etyczny

Inteligencja naturalistyczna

Osoby z inteligencją przyrodniczą uwielbiają kopać w ziemi, przebywać na powietrzu, otaczać się naturą i zwierzętami. Wszystko rośnie im w rękach, ponieważ instynktownie wiedzą, jak dbać o środowisko. Są też wrażliwe na ekologię

Jak możesz ją rozwijać?

  • spacerujcie o każdej porze roku

  • zwracaj uwagę na pogodę, znaki wskazujące na jej zmianę

  • badajcie nocne niebo

  • żeglujcie

  • róbcie zielniki

  • sadźcie zioła, uprawiajcie grządkę lub chociaż kwiaty na balkonie

  • dokarmiajcie zwierzęta

  • podaruj dziecku zwierzątko, za które będzie odpowiedzialne

  • podaruj dziecku lupę, szkło

  • oglądajcie programy przyrodnicze

  • wyjeżdżajcie na wieś

  • odwiedzajcie zoo

 

Przy redakcji artykułu skorzystano z książki Howard Gardner Inteligencje wielorakie

Komentarze

Pozostało znaków 1024
Wszelkie porady i artykuły zawarte w portalu służą wyłącznie celom informacyjnym. Konsultuj się zawsze z lekarzem! Rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną bez zgody właściela serwisu zabronione.