Zamknij

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej polityce prywatności.

Progesteron, czyli żeński hormon płciowy wielozadaniowy.

Kategoria: Ciąża, Zdrowie Dodano: 3.1.2011 (11:21)

Autor: zobacz wszystkie artykuły autora

Progesteron, czyli żeński hormon płciowy wielozadaniowy.

Progesteron

Progesteron, inaczej zwany luteiną, to żeński hormon płciowy. Wytwarza go ciałko żółte, które powstało z pęcherzyka jajnikowego po owulacji. Jeśli kobieta zaszła w ciążę, po pewnym czasie to łożysko staje się głównym producentem tego hormonu.

Działanie

Progesteron to hormon wielozadaniowy. Przede wszystkim przygotowuje narząd rodny do przyjęcia zarodka. W tym celu dokonuje proteolizy (rozkładu białek na peptydy i aminokwasy) ściany pęcherzyka Graafa, co umożliwia owulację, czyli uwolnienia komórki jajowej. Ponadto wpływa na błonę śluzową jamy macicy w taki sposób, aby umożliwiała implantację zapłodnionego jaja. Jeśli jednak to nie nastąpi, hamuje rozrost endometrium, a spadek poziomu progesteronu staje się impulsem do zakończenia danego cyklu.

Także przez cały okres ciąży progesteron nie pozostaje bez zadań. Należą do nich: (za wikipedia.pl)

  • hamowanie odpowiedzi immunologicznej matki na antygeny płodu

  • hamowanie porodu, niwelowanie samoistnej czynności skurczowej ciężarnej macicy

  • pobudzanie błony śluzowej jajowodów i macicy do wydzielania substancji odżywczych

  • przygotowanie gruczołu sutkowego do laktacji

  • zmniejszanie wrażliwość macicy na oksytocynę i syntezę receptorów

  • hamowanie powstawanie prostaglandyn

  • zatrzymywanie wody (powoduje obrzęki)

  • rozszerzanie żył - wolniejszy przepływ krwi (niestety sprzyja powstawaniu żylaków)

Kobiety mogą rozpoznać, że wzrósł poziom progesteronu, jeśli tylko obserwują podstawową temperaturę ciała (zawsze rano, przed wstaniem; pomiaru należy dokonywać w ustach, pochwie lub odbycie). Zauważą wówczas, że ciepłota ciała w okolicach owulacji i po niej podniosła się o około 0,2°C.

Stężenie progesteronu

Cykl kobiety określa się jako dwufazowy: pierwsza faza przypada na czas do owulacji, druga - po niej. W pierwszej fazie stężenie progesteronu jest dość niskie. Dopiero na około półtora doby przed jajeczkowaniem zauważyć można jego nieznaczny wzrost. Następnie z każdym kolejnym dniem cyklu stężenie progesteronu wzrasta, co ma związek z wytworzeniem się ciałka żółtego. Szczyt stężenia tego hormonu możemy zaobserwować w 7, 8 dniu po uwolnieniu komórki jajowej. Jeśli doszło do ciąży, hormon produkowany jest nadal najpierw przez ciałko żółte, potem przez łożysko. Jeśli do ciąży nie doszło, poziom progesteronu stopniowo opada.

Badanie i normy

Badanie progesteronu należy zatem wykonać w 7 bądź 8 dniu po owulacji. Kobiety obserwujące swój organizm (metody rozpoznawania płodności) dość łatwo wyznaczą ten dzień na podstawie wzrostu temperatury. Pozostałe panie muszą wykonywać monitoring cyklu na USG, który pozwoli precyzyjnie określić moment owulacji.

Należy jednak pamiętać, że progesteron wyrzucany jest pulsacyjnie, dlatego jego stężenie we krwi zmienia się co kilka godzin. Na podstawie jednego badania nie należy wyciągać wniosków. Ideałem byłoby powtórzyć badanie w ciągu doby przynajmniej dwa razy, a najlepiej trzy. Następnie skontrolować stężenie progesteronu w kolejnym cyklu w związku z tym, że pracują dwa jajniki - raz jeden, raz drugi.

Norma stężenia progesteronu w 7-8 dniu po owulacji to od 10 ng/ml wzwyż (do około 50 ng/ml; w ciąży dochodzi do 250 ng/ml). Informacja - poniżej 3 ng/ml oznacza, że owulacja się w ogóle nie odbyła.

Niedobór i leczenie

Wykonanie badania oceniającego stężenie progesteronu we krwi pozwala stwierdzić ewentualny niedobór progesteronu, a co za tym idzie niewydolność ciałka żółtego. Ta nieprawidłowość może prowadzić do niepłodności bądź poronień (nawykowych i zagrażających).

Leczenie niewydolności ciałka żółtego polega przede wszystkim na podawaniu zastępczym progesteronu lub progestagenów w fazie lutealnej cyklu (czyli w fazie poowulacyjnej). Zasadniczo stosuje się dwa preparaty:

  • Duphaston - jest lekiem przyjmowanym doustnie.

  • Luteina - produkowana w dwóch postaciach, jako tabletki dopochwowe lub podjęzykowe.

Komentarze

Pozostało znaków 1024
Brak komentarzy
Wszelkie porady i artykuły zawarte w portalu służą wyłącznie celom informacyjnym. Konsultuj się zawsze z lekarzem! Rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną bez zgody właściela serwisu zabronione.